• 06 Ocak 2019, Pazar 20:02
OSMAN KİBAR

OSMAN KİBAR

Sarıkamış'ı bilmek

SARIKAMIŞ’I BİLMEK

Sarıkamış’ta Ruslara esir düşen 9.Kolordu mensubu Kaymakam (yarbay) Köprülü Şerif (İldem) esir değişimi sonrası geldiği Türkiye’de Ankara rejimine yaranmak ve Enver’i kötülemek için 90 bin kayıp yalanını uydurdu (bkz. Sarıkamış, İstanbul-1922). Toplam 75 bin muvazzaf asker varken 90 bin şehit iddiası tam bir hezeyandır!

*

Tarihimiz görkemli zaferler yanında faciayla da dolu. Başarı ve zaferle övünüldüğü kadar kaybediş ve yıkımlar da bizim gerçeğimiz. Bunlardan ders çıkarmak, ibret almak üzülmek eleştirmek incelemek yorumlamak da yine bize düşüyor.

En büyük facia -elbette- Devlet-i Aliyye’nin tasfiyesidir. Bunda önemli yol taşlarından birisi de Sarıkamış’tır. Bu konu bugüne kadar daha çok siyasi ve askeri yönüyle ele alınmıştır. Başka hangi yönden olabilirdi ki denilecektir, haklıdırlar. Ama işin -veya dağın- bir de öteki yüzü vardır. Dağın öbür yüzünde ise Ruslar vardır!

Rakam olarak biz onsekiz (+6 bin esir) kafir düşman ise otuziki bin (+12 bin esir) kayıp vermiştir. İşte ‘iş’ denilen şeyin dağ ardındaki öteki yüzü budur. Dikkatli bir göz verdiğimiz sayıların bugüne kadar bilinenlere pek benzemediğini hemen fark edecektir. Hele ikinci sayı bilgisi daha da şaşırtıcıdır! Yine ‘normal’ bir okuyucu Rusların kaybını hiç duymadığını söyleyecektir. Biz bu durumu Pavlov kompleksi ile açıklıyoruz. Bilindiği üzre Pavlov Moskova yakınlarında bir çiftlikte hayvanlar üzerinde bilim denemeleri yapmış ve ‘şartlandırma metodu’ denilen bir sonuca ulaşmıştır. Bu doğru ama eksik bir bilgidir. Eksiklik şurada: Şartlandırma sonucuna ulaşan Pavlov bir gün çiftliği sel bastığı için kobay hayvanların çoğunun telef olduğunu görür ulaşabildiğini kurtarır. Kurtarılan hayvanlardaki değişim ilgi çekicidir, hepsi şoka girmiş ve hafızasını yitirmiştir. O zaman teorisini yayınlar: Şartlandırmaya tabi tutulan bir canlı normal dışı bir müdahaleye uğrarsa her türlü tasarrufa açık olur. Sonuç zalim diktatör Stalin’in ilgisini çeker ve -Pavlov’un cılız kalan itirazına aldırmadan- bunu insanlar üzerinde uygular. Günümüzde aynı işlem daha gelişmiş teknolojiyle yapılmakta ve iş bir şırıngayla bitirilmektedir. Bilinen yakın örnek uslanmaz muhalif Hasan Mezarcı’dır. O boynundan yediği bir iğne sonucu bütün birikimini kaybetmiş ve ortalıkta “ben İsa’yım” diye dolaşmaya başlamıştır.

Evet Sarıkamış’ta -resmi tarihin uydurduğu gibi- doksan bin değil belgelere göre 18 bin şehit verilmiş, 6 bin de esir düşülmüştür. Rus generali Pietroviç’e göre 32 bin Rus ölmüş ve 12 bin esir verilmiştir. Ortada taktik hata falan da yoktur, çünkü dağın öbür yamacında Ruslar vardır! Ruslar kendi kayıplarını hiçbir zaman gizleme ihtiyacı duymamasına rağmen bizim tarihçiler Rus kaybını hep gizlemiştir! Buradaki sapkınlık pek belirgin... Bunun “niye”si sapkın aydın ve kötülüğe imanlı devlet adamı zihniyetinde yatmaktadır. Onlar ters orantılı olarak Çanakkale’de verilen 253 bin şehitten bahsederek gerçekten pek anlamlı bir yalancılık daha yapmıştır. Sarıkamış’la ilgili kurgu Osmanlı ve siyasi rakip Enver Paşa’yı karalamak iken Çanakkale ile ilgili yalan ve abartma birilerini ‘hoş ve önemli’ göstermek amacına hizmet etmiştir. Günümüzde bu tür terbiyesizliklere algı operasyonu deniyor.

Resmi tarih yalan söyleyen bir tarihtir, hem de utanmadan! Kandan sonra ikinci ihtiyaçları yalan denilen ve bazen uzun zaman etkisini kaybetmeyen bir uyuşturucu türüdür.

Ez-cümle Sarıkamış’ta 18 bin, Çanakkale’de 51 bin şehidimiz (+20 bin yaralı/kayıp). kaybımız söz konusudur. Her ikisinde de başrolde Enver Paşa karşımıza çıkıyor. Çanakkale döneminde Erkan-ı Harp reisidir, yani Genelkurmay başkanı ve Savunma bakanıdır. Buna nazaran bazılarının mevcut rütbesi ne anlama gelir, var kıyas edin!

Tarihi yok saymak değil ama başka türlü göstermek mümkündür ve günümüz aydını bu mümkün cenderesinden çıkmaya pek de istekli sayılmaz! Hoş gelişler ola / Kahraman enver paşa diye başlayan türkünün akıbetine bakılırsa mümkünle ilgili epey ‘açılım’ elde edebiliriz...

Şimdi gelelim savaşa...

21 Aralık 1914 soğuk bir gün, Sarıkamış’ta Allahuekber Dağlarındayız. Tipi kar fırtına her şey kurşun gibi. Kurşuna gerek yok, kurşunsuz bir savaş yapılıyor. Asakir-i Osmaninin zayıf aç yazlık giysili ve hırslı zabitler yönetiminde olduğu iddiaları... Olumsuzluk denilen cilve için her şart mevcut. Askerin çoğu öteki cephelerden -özellikle Yemen’den- müntakildir. Ama ortada bugünkülerin pek -veya hiç- açıklayamayacağı bir şey var: Maneviyat... ‘Ne işimiz vardı oralarda’ sözü tuhaftır. Sarıkamış Osmanlı/Türk toprağıdır da ondan be! Olmasa da olurdu, biz çok daha uzaklarda benzer amaçlarla bulunduk. Suçlamaya hedef Enver Paşa’dır ve biz de onu savunuyor değiliz. İttihad’ın üç sembol ismi Enver Talat ve Cemal ancak çok güçlü bir hukuk sistemiyle ayakta durabilmiş Devlet-i Aliyye-yi Osmaniyye’yi -meşhur tabirle- iç ve dış düşmanların yardımıyla yıkmayı becermiştir!

Büyük düşmanla yaşanan zafer ve yenilgiler de büyük olur, küçük düşmanla -hatta düşmansız- olanlar da tam tersi. Küçük başarıların müthiş abartıldığı büyük yenilgilerin acayyip yerildiği bir eğitim gerçeğinin muhataplarının (Özellikle üniversite öğrencileri) söyleyeceği değişik sözler soracağı başka sorular varacağı ilgi çekici sonuçlar yapacağı tatminkar ve kaliteli yorumlar olmalıdır. Bu meyanda bu yazı Enver ve şürekasını aklama amacı gütmüyor. Peki bu sözün edilme amacı ne? O şu: Ak ve kara adını taşıyan iki tür atgözlüğü dışında değerlendirme yapmaya çalıştığımızı belirtmek...

Rus generali Pietroviç -ki o dönem genelkurmay başkanıdır- anılarında entelektüel yanını da ortaya koyan çok trajik tablolar çizer, ‘dramatize eder’ demiyoruz çünkü ortada canlılıkla ilgili bir durum yoktur. Bazı Rus ve Türk askerleri hareketsiz buzdan mankenler gibi donmuş haldedir.

Bizde -benzer konularda olduğu gibi- Sarıkamış’la ilgili gerçekleri ele alan yayın kıtlığı bugüne kadar ciddi bir dikkate konu olmamıştır. Mesela kaç roman yazıldı kaç film çevrildi kaç doktora tezi yapıldı? (Galiba Erzurum Üniversitesinde iki adet varmış). Benzer (Yine benzer! Her şey birbirine benziyor zaten) soru listesi Çanakkale için de tekrarlanabilir.

Kardan buzdan heykeller doksan bin şehit tek kurşun atamadan onları teslim alamadılar Sarıkamış dehşeti vb. başlığıyla bir yazı kotarmak da mümkün, zaten var (bkz. Nusret Özcan, Kar Kelebekleri, Pozitif Yay. İstanbul-2006). Bunu kınamıyoruz da... Ama inisiyatif kullanıp ‘bu yolu’ tercih ettik. Velhasıl bu konularda en uygun yolu tutmak hep bir metot problemi olarak kalmıştır. Tarih metodolojisi üzerine söz söylemenin yeri burası değil, sonra bakarız.

Kısaca şunu söylüyoruz:

Kötü niyetliler -veya bizzat kötüler- Enver’i kötülemek için Sarıkamış’ta düşen 18 bin canı doksan bin diye saptırmıştır. Rusların 32 bin kaybından hiç söz etmeyerek yapılanın ne kadar yanlış(!) olduğuna inanmamızı istemişlerdir. Tersi bir beyin faaliyetiyle Çanakkale’de şehit düşen 51 bin kişiye ise 202 bin daha ekleyerek 253 bin demişlerdir. Türküleri bile tahrif etmek suretiyle bu işte ne kadar becerikli olduklarını ayrıca ispatlamış bulunuyorlar.

Övgü sövgü ifrat tefrit yargı yergi işlerini erbabına bırakalım! Âl-i osman olur da al-i mithad niye olmasın diyen Mithad Paşa -ki Abdulaziz’i öldürmekten idama mahkum olmuştur- Alman tiren vagonlarına enverland etiketi yazdır(ıl)an Enver Paşa...

Yakın tarih gariplik türlü pislik yalan dolan dolu, biraz daha yakın olanında ise sürpriz ve cinâi soykırım kültürkıyım adkıyım gerçekkıyım vb. komikolardan geçilmez. Âh bir de gözyaşı kan ve ceset kokusu olmasaydı!

 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 13 9 3 1 14 30
2 Kasımpaşa 13 8 1 4 10 25
3 Galatasaray 13 7 3 3 8 24
4 Beşiktaş 13 6 3 4 7 21
5 Yeni Malatyaspor 13 6 3 4 6 21
6 Atiker Konyaspor 14 5 6 3 5 21
7 MKE Ankaragücü 14 6 2 6 -1 20
8 Antalyaspor 13 6 2 5 -3 20
9 Trabzonspor 13 5 4 4 2 19
10 Göztepe 13 6 0 7 -1 18
11 Bursaspor 13 3 7 3 1 16
12 Demir Grup Sivasspor 13 3 6 4 -4 15
13 Aytemiz Alanyaspor 14 5 0 9 -9 15
14 Erzurum BB 13 3 5 5 -3 14
15 Fenerbahçe 13 3 4 6 -5 13
16 Akhisarspor 13 3 3 7 -9 12
17 Kayserispor 13 3 3 7 -12 12
18 Çaykur Rizespor 14 1 7 6 -6 10
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Korfez SK 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 29 9 4 16 -13 31
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık