• 10 Şubat 2019, Pazar 13:51
OSMAN KİBAR

OSMAN KİBAR

Pomaklar ve Pomakça üzerine...

POMAKLAR ve POMAKÇA ÜZERİNE

Köktürk metni (vııı.yy)

türk kağan ötüken yış olur-ser ilte bun yok (türk kağanı ötüken ormanında/başkentte oturur ise ilde/devlette -siyasi- bunalım olmaz/yaşanmaz)

*

Uygur metni (ıx.yy)

amrak ögüküm sini ınça sewer-min ayadakı yinçü teg (sevgili anneciğim/annesinin bi’tanesi -bilmez misin- seni nasıl da severim ben ayadaki/avuçtaki inci gibi)

*

Dede korkut (Oğuz metni / kitab-ı dede korkut ala lisan-ı taife-i oğuzan, xv.yy)

ḳuru ḳuru çaylara ṣu ṣaldum ḳara ṭonlu dervişlere neẕirler virdüm aç görsem ṭoyurdum yalınçaḳ görsem ṭonatdum depe kibi et yığdum göl kibi ḳımız sağurdum dilek ile bir oğul güç-ile buldum (Boğaç han boyu)

*

Codex cumanicus/Kumanlar sözlüğü (xıv.yy)

künüçi bolmagıl (kıskanç olma)

*

Oğuz kağan destanı (Uygur metni, xv.yy)

kene künlerdin bir kün oguz kağan bir yirde tenrige çalbargurda-irdi (gene günlerden bir gün oğuz kağan bir yerde tanrı’ya yalvarmakta idi/dua/namaz kılmakta idi)

*

Günümüz Türk şivelerinden birkaç örnek

Azerbaycan (güney)

heyder baba ildirımlar şakhanda     

seller sular şaġġıldıyup akhanda     

ġızlar ona sef bağlayup bakhanda    

selam olsun şövketize ėlüze              

menim de bir adım gelsin dilüze  (Şehriyar, heyder babaya selam)

*

haydar baba yıldırımlar çakınca

seller sular şakırdayıp akınca

kızlar ona saf bağlayıp bakınca

selam olsun şevketinize ilinize

benim de bir adım gelsin dilinize

*

Türkmen

eşek menge añnrasıñ gelyer dėyip hiç ġulaḳ asmayar onda yoldaşları cüda añnrasıñ gelyen bolsa onda ġatı añngrma da yöne hiñk edip hınçgır da içiñi boşaday diyyerler (eşek anırmak istiyorum deyip onlara kulak bile asmamış o zaman yoldaşları çok anırasın geldiyse anır fakat fazla bağırmadan hık edip hıçkır da içini boşalt demişler).

*

Kırgız

-kızım cumurtḳanı cemeyince kėtpe (kızım yumurtanı yemeden gitme)

-keçigip catamın apake bugün cumurtḳa cebesem boo bu (geç kalıyorum anneciğim bugün yumurta yemesem olmaz mı)

*

Kırım Tatarcası

cırlarıñ bolmasa maniñ bolmasa (türkülerin mânilerin olmasa)

yurt degen sözüñmen cürek tolmasa (yurt denen sözle yürek dolmasa)

*

Uygur

alişer yaşagan uyda tantanalı bir ruh hukum surardı (Alişir/nevai’nin yaşadığı evde tantanalı bir ruh hüküm sürerdi).

*

kızım sana söylüyorum gelinim sen anla/dinle/düşün

Gagauz           kızım sana süülêrim gelinim sen ānna

Azerbaycan    ġızım sene dėyirêm gelinim sen ėşit

Türkmen         ġızım saña aydayıñ gelnim sen düş

Özbek             ḳızım senge ayıtman kelinim sen ėşit

Tatar               ḳızım senge eytem kilinim sin tıñla

Tatar (Kırım)  ḳızım saña aytaman kelinim sen diñle

Balkar             ḳızım saña aytaman kelinim sen ėşt

Kumuk            gelinim saġa aytaman kızım sen tıña

Karay              ḳızım sana ayıdım kelinim sen ėşit

Karakalpak     ḳızım saġan aytaman kelinim sen tıñla

Kazak             kelinim saġan aytam kızım sen tıñda

Kırgız             keregim sağa aytam kelinim sen uḳ

Yeni Uygur     ḳızım saña aytay kilinim sen tıñla

Başkurt           ḳızım   hinge eytem kilennem hin tıñda

Saha (Yakut)  ...

Çuvaş lehçesi ksereme ḳalani kineme poldar

*

Bir uç örnek/değerlendirme: Bundan dört bin yıl önce Türk Macar Fin Ugor aynı ortak dili konuşurdu. Değişme ve ayrı dile dönüşmenin akademiq/ilmî açıklaması/incelemesi ortaya konmuştur. Misal Türkçe dağ erik’i demek olan yidlek, Macarca “olurken” sesleri şöylece değişmiştir: “yd” sz, “lek” ise öl olmuştur yani gelsin “szöll”.

İşbu örneğe bakıldıkta Pomakçanın Türkçeden bu ölçü kopmadığı görülür.

*

Yukarıdaki alıntıları bi’tür ısınma anlama kılavuzu görsek yerinde olur!

Nasıl mı / şöyle: Değişik şivede ve arada -yerine göre- bin yıl veya beşyüz yıl olmasına rağmen ve dil uzmanı olmaksızın işbu metin örneklerini karadüzen anlayabilirsiniz. Yani Türkçe sanıldığı gibi öyle çok büyük bir değişime uğramamıştır. Haa kendinizi Tc’nin sacayaklarından biri olan (ötekiler: Ttk Thk Ebk Chape Eti/Sümerbank..) Tdk uydurukçası ile söyleşmeye mahkum kıldıysanız o başka / Allah azabınızı arttıra / âmin.. Yani Ruslar, Türkçeyi bozmak için Tdk kurmadı, Çin de öyle hele kahraman İngiliz Honduras ve Zimbabwe kahraman Tsk’nin bu “hayırlı” işte parmak’ı dahil hiçbir dahli filan yoktur.

*

Pomaklar uzak düşülmüş unutulmuş önemsenmemiş ilgilenilmemiş -sanki- yok sayılmış bir Türk boyudur. Asıl adları Kuman’dır (ki Avrupalılar onlara pomak değil kuman der). Peki Bizans ve öteki kafir kavimler eskiden Pomaklara ne derdi / şunu: Aren (arenus?) yani yiğit erkek yani bildiğimiz “ahi” zira ahilik kurumu Pomaklarda çok güçlü idi. Yunanca agriyani kelimesi ile sesteş benzerlik kurup “Pomaklar grek idi” iddiası kuruiftiradan başka bi’şey değildir.

Pomaklar yoğun olarak Rodop ve Pirin’de dağınık halde Vardar kuzey Bulgaria Lofça Plevne Teteyen Filibe Manastır Kosova İşkodra kuzey Yunanistan ve Makedonya’da yaşıyor. Türkiye’de ise 93 göçünden sonra köyler halinde Çanakkale ve Bursa’da varlar. Asıl yurtları ise güneydoğu Türkistan bölgesindeki Kimak’tır. X.yy’dan itibaren Karadeniz üstünden şimdiki Bulgaristan (Rodop) yöresine yerleştiler.

ıx.yy’da doğudaki Bulgarlar (Karabulgar/Ural bölgesi) Müslüman olurken batı Bulgarları hıristiyanlığa geçmişti. Boris kağan (börü/kurt kağan) papa’nın gönderdiği özel seçilmiş sözde bir pirensesle evlendirilmişti. Bu tutum tektanrı’ya inanan (bkz. kök tengri dini) Bulgar Türklerini rahatsız etti. Bölgede yaşayan öteki unsurlar (Kumak Kıpçak Uz) da bu de-facto durumu reddetti, isyan çıktı. Türk boyları “tektanrı varken üçtanrıya (triniti/teslis) inanmayız” diyordu. İçsavaş çıktı. Papadan askeri ve ekonomik destek alan Boris kafiri tektanrı inancındaki boyları yendi alışılmış soykırım yaptı sürdü kalanını zorla hıristiyanlaştırdı. Kaçanlar, en uygun ülke olan Bizans’a sığındı. Bizans asker zanaatkar ve tüccar sınıfını İstanbul’da istihdam etti. Karabudunu (halk kitlesi) ise Muğla-Fethiye yöresine yerleştirdi. Asker kısmı, iki yüz yıl sonra Sultan Alparslan’ın çok zekice yürüttüğü önistihbarat sayesinde kazanıldı ve Malazgirt savaşında (1071) taraf değiştirdi savaşın kaderini belirledi. Çoğu önceden zaten Müslüman olmuştu. Muğla-Fethiye yöresi ise Anatolia’nın Türkleşmesi sırasında peyderpey İslam ile şereflendi. Yukarıda geçtiği üzre Boris kağan karşısında yenilip Bulgaria’da baskıya maruz kalan ezilen horlanan zorla hıristiyanlaştırılan Kuman Kıpçak altboylarından biri de Pomaklar idi! Ama onlara Pomak denmeye Osmanlının Rumeliyi fethi yıllarında başlanacaktı zira “onlar” hiçbir zaman benimsemedikleri zalim hıristiyan Bulgar hakimiyetinden üç yüz yıl sonra kurtulma şansı yakalamıştı ve Osmanlıya yardım ediyorlardı. Evet, pomak/pomâçi yani pomâgo sılav dilinde yardım eden/yardımcı demekti. Onlar Osmanlı ile temastan çok önce yani xı.yy’da İslam ile şereflenmişti. İşte Pomakların İslamlaşma ve yeniden kendigibi olma yani pomak ünvanı alma hikayesi kısaca böyle. Eh yüzyıllar boyu süren eritme/asimilation karıştırma istismar unutma kopma zamana bağlı âmiller vd. unsurlar bin yıl önce konuştukları ve muhtemelen bir Kuman şivesi olan dillerini de elbette etkilemişti. Ama Pomaklar hiçbir zaman Bulgarlaşmadı ve tam Bulgarca konuşmadı; aynen Yunanistan’da mahsur kalan öteki Pomaklar gibi Pomak kalmaya devam ettiler. 93 harbi (1877-78 Osmanlı-Rus savaşı) ve Balkan bozgunu (1912) ertesi kitleler halinde şimdiki Türkiye topraklarına göç yaşandı. Göçle gelen Müslüman unsurların bir kısmı (dörttebiri?) da Pomak idi. Çoğu ise Bulgaristan’da kalmıştı. Bilinen Bulgar mezalimini yaşadılar, yetmezmiş gibi 1945’ten sonra da komünizm belasıyla uğraştılar. En son 1987’de çok güçlü olan komünist rejim tarafından Müslüman Türkler ve Müslüman Çingenelerle birlikte İslamî adları değiştirilmeye (adkırım operasyonu) zorlandı; direndiler. Bugün için artık rahatça Pomakça konuşup yazabiliyorlar / Aynı şeyi yakın zamana kadar Tc için söylemek ise zor! Nasıl mı / şöyle: bir pomak çocuğu olarak ağzınızdan pomakça bir kelime kaçırırsanız köydeki rejim militanı örtmen tarafından cezalandırıldınız ve ana babanız candarma gelip bize ve yavrumuza kimbilir n’apacak diye günlerce korkudan tir tir titrer idi (Çerkes Boşnak Kürt Lazlar için de durum aynı idi). Bulgaristan’ın onlar için Müslüman Bulgar; Yunanistan ise İslamlaşmış Grek iftirası/iddiası/sapkın tezleri kadük kalmış çökmüş bulunuyor. Lakin.. kendini “öyle olmuş” sanan Pomakların varlığı yürek dağlıyor ve onlar -ne yazık- Tc’de yaşayan okumuş Pomaklar arasından çıkıyor. Bu nice bir ayıptır/kayıptır ki Rabbim kurtara / âmin.

*

Hmm şimdi gelelim Pomak diline..

Sekiz on yıl önce Biga’da (Çanakkale yöresi) bir çay ocağı önünde oturuyorduk. Ocak çırağı Rafet karşı köftecide çalışan bir arkadaşına seslendi: kaydêşe wara. Bu bizim ilgimizi çekti, çocuğa “Az önce ne dedin, bir daha söyler misin” dedik. O da sözünü tekrar etti ve “kaydêşe wara, yani nereye gidiyorsun diye sordum” diye cevapladı.

Evet, ocakçı çırağı Rafet bir Pomaktı ve yine bir Pomak olan arkadaşıyla Pomakça kısa bir şey konuşmuştu. Bu epey yoğun bir Pomak nüfus barındıran Biga yöresinde olağan ve sıradan bir durumdu. Bizim dikkatimizi çeken ise iki kelimelik bu mukalemenin (diyalog) epey tanıdık gelmesiydi.

Türkiye Türkçesi değil ama kuzey şivelerinde (Kazak, Kırgız) “nereye gidiyorsun”daki kelime ve sesleri göremezsiniz, en yakın olarak Azerbaycan ağzında “hara gidîrsen” dendiğinde bir şeyler anlarsınız. Anılan şiveleri konuşanlar ise “kayda bara; kayada wara” der.

Evet, konumuz “kaydêşe wara / kayada wara” arasında ilk elde dikkat çeken sesteş benzerlik. Peki, bu iki dil malzemesi arasında şekil ve köken ilişkisi de olabilir mi, yoksa kulağımız ve ocak çırağı sevimli çocuk anlaşarak bize bir şaka mı yaptı! Buradaki ses ve şekil benzerliği sıradan bir sesteşlik mi, yoksa bir dil akrabalığını mı îma ediyor?

Eski Kuman-Kıpçak lehçesinin günümüze değişik bir yansıması olan Pomakça (pomâçi) dili üzerine bize meraktan öte bir kapı aralayan hadise işte bu oldu. Elbette tek veya birkaç kelimeyle bir dilin Türkçe veya herhangi bir dille akrabalığı öne sürülemez. Diğerlerinde olduğu gibi Dilbilim de sübjektif değil ikna edici ve açıklanabilir veriler üzerinden bir sonuca varmak ister. Yoksa güneş-dil teorisi kepazeliği (kepâde) benzeri istenmeyen utançlı/rezil durumlar yaşanması kaçınılmazdır. Ama biz Pomak gerçeğine tarih ve coğrafyasına yabancı değiliz. Türk ve Türkçeye “çakma” ata arayan Eti Sümer -hatta Etrüsk Maya- artıklarında boncuk araştıran gülünçlüklerden uzak durmak durumundayız. Elbette geniş ve derinlemesine araştırma inceleme yapılmadan kanaat ortaya koyacak değiliz, belki de bu alana meraklısı için bir yol göstermek istiyoruz. Evet, ihmal edilmiş etnik-filolojik bir değer olan Pomaklar ve Pomakça için donanımlı akademik ilgi/bilgi talep ediyoruz.

Gelelim işin aktüel sosyo-psikolojik yansımasına...

Ülkemizde Pomakça konuşan bir Pomak, kendi ve muhatabıyla ilgili iki zıt tavırla karşılaşır veya üretir. Duyan/dinleyen şöyle der: “Eğer Pomaklar Türk olsaydı sözlerinden az da olsa bir şeyler anlardım, anlamadığıma göre bunlar Türk değil”.

Sevgili Pomak kardeş de şöyle der: “Eğer ben Türk olsaydım konuşmalarımdan karşımdaki az da olsa bir şey anlardı, anlamadığına göre ben Türk değilim. Müslümanım tamam ama ya Bulgarların dediği gibi Bulgar dönmesi ya da Yunanlının dediği gibi İslamlaştırılmış Yunanım!”

Görüldüğü üzre yukarıda tartışılan/sunulan iki önerme/tavır da gayet sağlıksız ve yanlış sonuç üretmeye adaydır ve/fakat o ölçüde yaygındır. Bunu çözüp aydınlatacak dil tarih ve sosyolojik araştırmalara ihtiyaç ise çok açıktır. Varsayalım, yukarıdaki kabuller haklı ve isabetli olsun, ne çıkar / Müslüman Pomak kalmaya devam edilir. Allah’ın arzı geniştir herkese yeter.

Oysa.. bir Lüleburgazlı (ya da Dinarlı) bir Rizeli (veya Erzurumlu) ile karşılaşsa ilk elde ikisi de birbirini başka bir dille konuşuyor sanır! Eh bir de bir Sinoplu ile bir Kırgızı düşünün.. Arada altıbin km. uzaklık ve bin yıllık bir kopukluk var! Sebep mi / “kulak”.. yani daha önce karşılaşmamış hiç duymamış olmak; iletişim kopukluğu/yokluğu. Günümüz şiveler arası anlaşma ve konuşma komünizmin yıkılması şansı sınırların açılması gidim gelimin artması ekonomik ilişkinin gelişmesi öğrenci alışverişi evlilikler ve internet ayrıca/elbette Tc’nin sapkın rejim anlayışı/tekelinin kırılması sayesinde insanlaşma soydaşlarla tanışma mümkün olabildi / ne güzel. Bu, aynen yıllar sonra akrabalarının varlığını öğrenip onlarla kucaklaşabilen talihsiz kişilerin buruk sevincini andırıyor. Tc halinde kutukutupense ya da nort-korean (kuzeykore) gibi geçirdiğimiz/ıskaladığımız xx.yy’dan sonra kendimiz yanısıra dünya ve insanlık için de bir ufuk ve kültür zenginleşmesi fırsatı yakalamış bulunuyoruz.  

Oysa.. bir Pomak bir Kazakla karşılaşıp üç beş mabbetin/sözün belini kırsa ya da işini seven bir dilci -azm û cezm û kasteyleyüp- Codex Cumanikus’a başvursa bizim diyarları dolaşsa daha bildik tanıdık ve epey yakın bir ilgi ortaya çıkardı diye düşünülür.

Biz Bulgar Yunan ve bi’takım sapkın Tc sözdeaydınının yaptığı gibi Pomak ve Pomakçayı inkar veya “bu” üzerinden siyasi sonuç almak ne olursa olsun belli bir sonuca varmak iddiasında değiliz. Sapkın Türkleştirme (öyle sandırmaca), Türkçeleştirme amacı da gütmüyoruz ki Pomaklar zaten Türk! Böyle iğrenç işler tarihin yargısında mahkum edilmiş politik hezeyan sınıfına girer.

Âh atıf konusu Tc sapkınaydın sapıklığı yani öle böle değildir. Nasıl mıdır / şöyle: 70’li yıllar Trt İst. radyosunda rejimin evlatlarından orhan boran sunumu bi programda “pomak ne demek” sorusu için 1.köpek 2.bulgar seçenekleri sunulabilmişti. Adıgeçen yoz yabancılaşmış tehlikeüretim tesisi kişinin rejim göbekbağı için bkz. siwass kongeriası katibi babişkosu dr. hikmet. İroni: aynı aşiretten komünist dr. hikmet kıvılcımlı yıllarboyu “kutsal kongeriadaki o hikmet ben idim” deyu çakma ab-ı dest ile nice put secdesinde bulunmuş idi ki ol kefere taifenin bu tür ucûbe işlerine şaşılır. Neyse mevzu-yu dîger..

Peki, ne diyoruz?

Pomakların arkaik/proto/eski Türk ve Pomakçanın da Türkçeye akraba ya da onun yitik bir unsuru olduğunu/olabileceğini söylüyoruz. İşbu kısa dibâce/makale böyle bir endişeden neşet etmiştir. Pomakça, Türkiye Türkçesine (Oğuz) değil doğu Türkçesine (Türkistan/Çağatay) akrabadır. Yani amatör/sakınçlı bir ruhla “bi pomakla konuştum ama içinde bizim köyden tek kelime geçmiyôdu âbi” derseniz bozukâsap bi dilci eline düşmemeniz tavsiye edilir / zinhar!

Neyse..

Pomak lehçesinin %25 Kuman-Kıpçak, %20 Oğuz, %10 Nogay, %10 Arapça dini terminoloji ve %25 Slavca kelimeden oluştuğu düşünülür.

Yüzyıllar akışında Pomakçanın aldığı Slav tesir, gramer değişikliği, lehçe farklılaşması, ayrı bir dile dönüşme vs. mutlaka göz önünde bulundurularak Pomakçanın ilmî özellik köken âidiyet ve işleyişi ortaya konmak gerekir. Pomaklar ve Pomakça bâkir bir alan halinde uzman araştırmacılarını bekliyor (yüksek lisanslar doktoralar; enstitüler..)

*

İşbu yazı tarafımızdan doktora seviyesinde yazılması düşünülen Pomaklar ve Pomakça adlı kitabın sunum’u olarak kaleme alınmış idi / yıllar önce.

*

Ne acı..

Hüseyin Memişoğlu, Pomak Türklerinin Tarihi Geçmişinden Sayfalar (Kendi yayını), Ankara-1991, 68s. (II.baskı Ankara-1995, 132s.)

Evet, Pomaklar üzerine elimizde sadece işbu kitapçık var. Pomakça üzerine ise yok! Eğer varsa -yanıldık diye- nasıl da seviniriz..

*

Meraklısı için bkz.

Mustafa Argunşah (Galip Güner ile birlikte), Codex Cumanicus, Kesit Yay. İstanbul-2015 (nüsha: xıv.yy; San Marko Kütüphanesi, Venedik-İtaly)

*

Hâ -bu arada- ben Pomak değilim.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 13 9 3 1 14 30
2 Kasımpaşa 13 8 1 4 10 25
3 Galatasaray 13 7 3 3 8 24
4 Beşiktaş 13 6 3 4 7 21
5 Yeni Malatyaspor 13 6 3 4 6 21
6 Atiker Konyaspor 14 5 6 3 5 21
7 MKE Ankaragücü 14 6 2 6 -1 20
8 Antalyaspor 13 6 2 5 -3 20
9 Trabzonspor 13 5 4 4 2 19
10 Göztepe 13 6 0 7 -1 18
11 Bursaspor 13 3 7 3 1 16
12 Demir Grup Sivasspor 13 3 6 4 -4 15
13 Aytemiz Alanyaspor 14 5 0 9 -9 15
14 Erzurum BB 13 3 5 5 -3 14
15 Fenerbahçe 13 3 4 6 -5 13
16 Akhisarspor 13 3 3 7 -9 12
17 Kayserispor 13 3 3 7 -12 12
18 Çaykur Rizespor 14 1 7 6 -6 10
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Korfez SK 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 29 9 4 16 -13 31
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık