NE ARARSAN BULURSUN!

Tüneldeki devasa İETT binasına gelmeden soldaki araya girdim. Dar bir aralıktır ama 6 ay kadar köşedeki bir binanın 4.katında kalmıştık. Binanın merdivenlerini çıkarken sanki minareye çıkar hissi verirdi. İşte o binanın yanında bilhassa İETT’nin makam şoförlerinin vakit öldürdüğü “Selahattin'in Kahvesi” vardı. Şimdi “Sokak Kahvesi” olmuş.

NE ARARSAN BULURSUN!

Bugün Pera’ya gittim!

Tramvayla önce Karaköy’e oradan yürüyerek Galata’ya, oradan da Pera’ya çıktım.

Bu isimleri duyarsınız hep ama tam olarak neresidir, ne demektir pek bilmeyebilirsiniz.

Karaköy eskiden Hazar yöresinden göçen Karaim Yahudilerinin yerleştiği yer anlamında “Karaim Köy”den türemiş.

Galata köprüsünden geçince Tophane ile köprü arasında kalan alanın adıdır.

Galata ise; Galata Kulesinin etrafındaki kısma denirdi.

Galata isminin nereden geldiğine dair birçok görüş var. Ama en kuvvetli olan; Ortodoksların, Katoliklerin yerleştiği alanlara verdiği galatae’den veya İtalyan-Ceneviz dilinde, denize inen yol anlamına gelen gallado’dan geldiği rivayetleri…

Pera da öte yaka anlamına geliyor. Tünel Taksim arasındaki İstiklal caddesi ve açılan sokakların hepsine Pera denirdi eskiden.

Şimdi hepsine birden Beyoğlu diyoruz.

Tramvaydan inip Tünel’in sağından bankalar caddesine çıktım. Meşhur Camondo merdivenlerinden çıkarak Bereketzade camisinin oraya vardım.

Tabi Camondo merdivenlerinden bahsetmişken, yaptıran aile için de iki çift laf edelim. 19. yüzyılın en meşhur Galata bankerlerinden Avram Camondo ve oğlu Abraham Camondo’yu anlatmazsak olmaz. Osmanlı'nın son yüzyılına damga vuran meşhur Galata Bankerleri'nden biri olur kendileri.2.Beyazıt Han’ın İspanya’dan Osmanlı topraklarına getirdiği Yahudilere Seferad denir.

Camondo ailesi önce Venedik’e sonra İstanbul’a geldi. Tarih boyu ezilen, horlanan ve her an göç etmeye hazır olan Yahudiler, bu yüzden pahada ağır yükte hafif işlerde mahir olmuşlardır. Tefecilik, bankerlik en revaçta işleridir hep.

Sultan 2.Mahmud Yeniçerileri kaldırınca bunlarla iş tutan bankerleri de uzaklaştırdı. Lakin öldüğünde yerine geçen genç Abdülmecid İngiltere’nin baskısı sonucu Mustafa Reşit Paşa’yı sadrazam olarak tayin etti.

Sadrazam Mustafa Reşit Paşa’nın Avram Camondo hem dostu hem bankeriydi.

Bu ilişkisi sayesinde saraya yaklaştı ve sarayın da bankeri oldu.

Avram Camondo işte Kırım savaşı sırasında bilhassa Osmanlı’ya verdiği borçlarla sarayın gözdesi oldu, hem imtiyaz kazandı hem de nişan aldı.

Tabi büyük servetler kazandı.

Fernandez ve Camondo gibi Yahudi bankerlere rağmen, 1864 yılında çıkarılan fermana kadar Yahudiler Osmanlı millet sistemi içinde en fakir ve hor görülen toplumdu. Camondo yaptığı yatırımlarla ve kendi dindaşlarına yardımlarla toplumun hem eğitimine hem sosyal refahının yükselmesine sebep oldu. Hahamların direnmesine rağmen meşhur Alliance okullarını getirdi ve yayılması için destek verdi.

Baron Hirsch ile beraber bu okulların Selanik, İzmir ve İstanbul başta olmak üzere yayılması için en büyük desteği veren kişilerden oldu.

Çok para kazanan Camondo ailesi işlerini Paris’e taşıdı.

Avram Camondo’nun tek oğlu 1. Cihan Harbine pilot olarak katıldı ve öldü. Kızı İrene de 2. Cihan harbi yıllarında öldü. Aileden geriye varis olarak kimse kalmadı.

İstanbul’da yaptırdığı birçok han hala ayaktadır.

İşte bahsi geçen ailenin bugün sadece kalıntıları kalmış konağının önünden geçerek Bereketzade camisinin oraya çıktım.
İstanbul’un fethinden sonra yaptırılan ilk cami olan bu küçük ve güzel cami, Galata kulesinin gölgesi altında zor fark ediliyor bugün.

Eskiden bol miktarda olan avize imalatçılarından geriye kimse kalmamış sanki. Her yer cafe, hediyelik eşya satan dükkan.

Cami’nin bitişiğindeki aynı isimle anılan çeşmenin önünden az yürüdüğünüzde karşınıza Galata Kulesi çıkıyor pat diye zaten.

Galata Kulesini tarihini anlatmayacağım size. Çok bilinen bir tarihi yapı ve her yerden o bilgilere ulaşmak mümkün.

Galata Kulesinin önündeki cafelerden ve kuleye çıkmak için sıra bekleyenlerin arasından slalom yarışçısı gibi sıyrılıp küçük hendek sokağa daldım. Sokağın bitiminde sağa dönünce hemen 2.han/ev, 30 sene önce 5 yıl boyunca büro müdürlüğü yaptığım bina.

Erdoğan afişinin hemen üstündeki katta 5 yıl çalıştım. Elektrikçi İbrahim ve Hüseyin abiler artık çocuklara bırakmış işi yoklardı. Köşedeki Eksan pano kapanmış, velhasıl ya dükkanlar değişmiş ya da çalıştıranlar.

Bizim zamanlarımızdan geriye sokak isimleri kalmış sadece.

Acı tatlı 5 yıl geçirdiğim yerlerde yürüdüm yavaş yavaş.

Tüneldeki devasa İETT binasına gelmeden soldaki araya girdim. Dar bir aralıktır ama 6 ay kadar köşedeki bir binanın 4.katında kalmıştık. Binanın merdivenlerini çıkarken sanki minareye çıkar hissi verirdi.

İşte o binanın yanında bilhassa İETT’nin makam şoförlerinin vakit öldürdüğü “Selahattin'in Kahvesi” vardı.

Şimdi “Sokak Kahvesi” olmuş.

Bohem bir hava verilmiş. O zaman oturduğunda bazen pantolonu delen derme çatma masa ve sandalyeler yerini tarz masalara bırakmış.

Ermeni Aguş geliyor mu hala acaba. Belki de ölmüştür yaşı bayağı vardı.

Her gün Surp Agop Hastanesi yanındaki Ermeni vakfına ait ucuz evlerden kalkar Tünel’deki bu kahveye gelirdi. Her konuşana cevap verme hastalığı vardı.

İETT’nin vakit öldürmek için olay arayan fırlama makam şoförleri hep bir ağızdan buna soru sorarlar, Aguş da onlara cevap vereceğim derken 10-15 dakika sonra ağzında köpüklerle baygın yere yığılırdı.

Lakin bu eziyete rağmen ertesi gün yine üşenmez o kadar yolu teper gelirdi.

Tünel binasının giriş kapısının olduğu sokak Erkan-ı Harbiye sokaktır.

Mustafa Kemal bir müddet buradaki binada ikamet etmiş. Sanırım Sofya’ya gitmeden önce. Mustafa Kemal Pera’yı severdi meşrebi icabı.

Geri dönüşte eskiden bol miktarda müzik aletleri satılan dükkanların olduğu Şahkulu ve Müeyyetzade camilerinin üzerinde olduğu caddeyi tercih ettim. Yıllardır gelmediğim bu yerlerdeki hatıralarımı içime sindire sindire yaşamak için.

Aynı cadde üzerindeki Galata Mevlevihane’sine ne o zaman ne daha sonraki gidişlerimde hiç girmedim. Girmeyi merak ta etmedim.

Sanırım bunda dini ritüellere müzik aleti karışan hiçbir şeye sıcak bakmadığım gerçeği rol oynuyor.

Tünel Meydanında eskiden tanıdığım bütün dükkanların yerine yenileri gelmiş.

Sanki şehrin siması değişmiş.

Aynen hemen iki adım ötedeki Narmanlı Han/yurdu gibi.

Onu da gelecek yazıya bırakalım…

 

 

 

 

 

Beğendim 1 Muhteşem 1 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


m oz m oz 10.09.2018

yaşlılık emareleri abi, Allah sıhhat huzur içinde uzun ömürler versin

yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 13 9 3 1 14 30
2 Kasımpaşa 13 8 1 4 10 25
3 Galatasaray 13 7 3 3 8 24
4 Beşiktaş 13 6 3 4 7 21
5 Yeni Malatyaspor 13 6 3 4 6 21
6 Atiker Konyaspor 14 5 6 3 5 21
7 MKE Ankaragücü 14 6 2 6 -1 20
8 Antalyaspor 13 6 2 5 -3 20
9 Trabzonspor 13 5 4 4 2 19
10 Göztepe 13 6 0 7 -1 18
11 Bursaspor 13 3 7 3 1 16
12 Demir Grup Sivasspor 13 3 6 4 -4 15
13 Aytemiz Alanyaspor 14 5 0 9 -9 15
14 Erzurum BB 13 3 5 5 -3 14
15 Fenerbahçe 13 3 4 6 -5 13
16 Akhisarspor 13 3 3 7 -9 12
17 Kayserispor 13 3 3 7 -12 12
18 Çaykur Rizespor 14 1 7 6 -6 10
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Korfez SK 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 29 9 4 16 -13 31
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık