KİMİN İSTİKLÂLİ?

Bilhassa mütareke yıllarında alkollü mekanlar, genelevler revaçtaydı. İşte akşamcıların uğrak mekanı olmaya başlayan, tiyatro ve diğer sanatsal(!) faaliyetlerin revaçta olduğu yer haline gelen Beyoğlu’ndaki ilk çiçekçi dükkanları bu pasajda açıldı. Bunları işleten veya çalıştıranlar genelde Rus madamlardı. İşte bu sebepten dolayı 50 yıllık Hristaki Pasajının adı “Çiçek Pasajı” olarak şöhret buldu.

KİMİN İSTİKLÂLİ?

ORHAN BAYLAN

Evet nerede kalmıştık.

Mısır Apartmanı’nı anlatmıştık biraz sanırım.

Ve o meşhur apartmanın ünlü konuklarını.

Mısır Apartmanı’nın hemen karşısında Olivya Geçidi vardır. Bu geçidin sonunda İstanbul’un en meşhur Rus lokantası vardı. Hala var mı bilmiyorum.

Bir kere girmiştim bu yere. Rusların ünlü “Borç çorbası” burada içilirmiş. Ayrıca sarı votkası da meşhurmuş.

Hüsamettin Cindoruk müdavimi olduğu için bir masada ismi yazılıydı. Buranın adetiymiş devamlı müşterilerinin ismini yazmak.

Eski ismiyle Cadde-i Kebir, Meşrutiyet sonrası İttihat ve Terakki Cemiyeti mensuplarının verdiği isimle İstiklal Caddesi üzerinde biraz ilerleyince küçük bir meydana varırsınız.

Meydanın sağ tarafında kurulduğu yıllardaki adıyla Galatasaray Sultani’si vardır.

American Board misyonerleri Osmanlı yurdunun her yerinde okullar/kolejler açıp Müslüman ahali de çocuklarını bu okullara verince yöneticiler hem yabancı dil bilen hem de iyi tedrisat veren okullar açmaya başladı. Aynı zaman da devletin ihtiyacı olan memurları yetiştirmeyi hedefliyorlardı.

Sultan Abdülaziz ve Sultan Abdülhamit zamanlarında bilhassa eğitime büyük yatırımlar yapılıp yeni kız ve erkek okulları, öğretmen ve sanat okulları açıldı.

Açıldıktan 7 yıl sonra buranın müdürü olan, bazılarının İttihad-ı İslam davasında rehberi Ali Suavi 5.Murad’ı tahta çıkarmak için Çırağan Sarayını bastı. Sultan Abdülhamid’i indirip yerine yeniden 5.Murad’ı geçirmek gayesiyle 300 kişilik bir serseri bendesiyle bastı ama Yedisekiz Hasan Paşa sopa darbeleriyle bu darbeciyi gebertti.

Karısı Mary o gece oturdukları evde eşyaları ateşe verip gizlice İngiliz Elçiliğine gidip, onların yardımıyla ülkeyi terk etti.

Galatasaray Lisesi’ne bilhassa 2.Meşrutiyet’in ilanından sonra masonik bir yapı hâkim oldu ve halen de aynı minvalde devam ediyor.

Galatasaray Lisesi’nin hemen karşısından devam eden yolun ilerisi İngiliz elçiliğidir. Elçiliğe varmadan meraklısı için belirteyim Aslıhan diye bir pasaj vardır, burası sahaflar çarşısıdır.

Bir zamanlar saatlerce vakit geçirirdim. Ken Follet, La Carre, Wilbur Smith ve Frederick Forsayth gibi yazarların kitaplarını hem rahat bulur hem ucuza alırdım.

Aslıhan’ın arkasından çıkarsanız dar bir sokağa çıkarsınız. Sıra sıra İstanbul’un en namütenahi meyve ve sebzelerinin satıldığı yerdir burası.

Hemen bitişiğinde Çiçek Pasajı bulunur.

Yapıldığı zamanki ismiyle Cite De Pera ya da mütareke yıllarına kadar söylendiği gibi Hristaki Pasajı.

1876 yılında o dönemin meşhur bankerlerinden Hristaki Zografyas tarafından yaptırılmış.

O dönemin çoğu binası gibi alt tarafı dükkân, üst tarafı rezidans şeklinde yapılmış güzel bir bina.

İstanbul’un işgali yıllarında, böyle deyince bizim neslin çoğu bunu bilmez. Pek kayıtlarda yoktur mesela. 1918-1923 yılları arasında İngiltere/Fransa ve İtalyan askerleri İstanbul’u işgal etti. 5 yıl boyunca bu işgal sürdü.

Fransız işgal gücü komutanı Francet D’esperey 1918 yılında sessizce gelip gittiği İstanbul’a 1919 Şubat’ında tekrar gelmiş, Fatih’in İstanbul’u fethinde girdiği gibi mutantan bir şekilde girmek için Galata’dan Beyoğlu’na, Fransız Büyükelçilik binasına kadar yürüyüş tertip etmiştir.

İki yanında kara derili iki Afrikalı askerin tuttuğu beyaz bir at üzerinde Fatihvari İstiklal caddesinde, sefih Yahudi, Rum ve Ermeni’lerin alkış ve tezahüratları arasında mağrur bir şekilde yürümüştür.

O günün İstiklal Caddesinde her yere Yunan bayrakları asılmış, 500 senedir beraber yaşadığımız insanlar, zorunlu olarak dışarı çıkmış olan Türklere olmadık hakaretleri yapmışlardır.

Mütareke yılları denilen o meş’um zamanları bütün çıplaklığıyla aktaran romanlar yazılmış bunlardan ilk aklıma gelenler;

Kemal Tahir (Esir Şehrin İnsanları, Yorgun Savaşcı), Peyami Safa (Biz İnsanlar, Sözde Kızlar)  Münevver Ayaşlı (Pertev Beyin Üç Kızı), Atilla İlhan (Dersaadet’te Sabah Ezanları, Sırtlan Payı) Tarık Buğra (Firavun İmamı)

Neyse biz yine dönelim Çiçek Pasajına.

İstanbul’un işgalinden önce Rusya’da ki Bolşevik devrimi ve daha sonra Ekim devrimi dolaysıyla bilhassa aristokratlar gemiyle ülkemize kaçtılar.

Ülkelerinde bir eli yağda bir eli balda, sürüyle hizmetçileri olan bu insanlar buraya geldiklerinde beş parasız kaldılar.

İnsanları eğlendirmeye, lokantalarda aşçılık bulaşıkçılık yapmaya, vestiyerde şapka ve palto alarak hayatlarını idame ettirdiler.

Bir kısmı da randevuevi işletmeciliği filan gibi süfli işler yaptılar.

Bilhassa mütareke yıllarında alkollü mekanlar, genelevler revaçtaydı. İşte akşamcıların uğrak mekanı olmaya başlayan, tiyatro ve diğer sanatsal(!) faaliyetlerin revaçta olduğu yer haline gelen Beyoğlu’ndaki ilk çiçekçi dükkanları bu pasajda açıldı. Bunları işleten veya çalıştıranlar genelde Rus madamlardı.

İşte bu sebepten dolayı 50 yıllık Hristaki Pasajının adı “Çiçek Pasajı” olarak şöhret buldu.

Çiçek pasajından çıkıp cadde boyunca yürürken; “artık yeter, yok mu burada bir Müslümanca yer” dediğinizi duyar gibiyim. Ama durun şu hemen yol üzerindeki bugün pek döküntü görünümlü “Tokatlıyan Oteli”nden de az bahsedeyim de öyle efendim.

Dediğim gibi bugün çeşitli iş kollarına ait dükkânların olduğu eski meşhur Tokatlıyan Oteli, Mustafa Kemal’in zaman zaman gelip burada kalmasıyla ve bir defasında maiyetiyle beraber içerken meraklı halk görmesin diye otel görevlilerinin perdeleri çekmesi üzerine; “Bizim halkımızdan gizleyecek bir şeyimiz yok” diyerek rakı kadehini insanlara doğru kaldırıp “şerefe” demesiyle meşhur yer.

Zaman zaman gelen yabancı istihbaratçıların fink attığı az arkadaki Pera Palas’la beraber İstanbul’un en eski oteli.

Pera palas ve Agatha Cristie muhabbetine girmeyeceğim. Yazı uzayıp gidecek yoksa. Hele kıyafetinin pejmürdeliği sebebiyle otele alınmayan Boğos adlı Yozgatlı Ermeni’nin, daha sonra Pera Palas’ı satın alıp patron olma hikayesini hiç anlatmayacağım.

Şimdi az önceki sorunuza cevap olacak asude bir mekâna götüreceğim sizi.

Cadde üzerinde biraz yürüyünce yüksek binaların arasında solda küçük bir cami göreceksiniz.

O caminin adı Ağa Cami.

O kasvetli Beyoğlu arasında öyle şirin ve öyle sizi saran mekandır ki, adeta onun sizi saran o emniyet ve konforundan dışarda akan zulmete çıkmak istemezsiniz.

Ben her defasında 1919 yıllarda Sultan Vahdettin Han’ın fermanıyla orada halka vaaz eden son devrin büyük alimlerinden Seyyid Abdülhakim Arvasi rahmetullahi aleyhi sanki görür gibiyim. Burada namaz kıldı, bu kürsüde hitap etti, bu kapıdan geçti der, ayak izlerini takip ederim Kaşgari Dergahına kadar adeta …

İşte Pera yazılarım burada bitiyor.

Ağa Cami’nde görevinizi ifa edip çıktığınızda sol karşı tarafta Hacı Abdullah Lokantasını görürsünüz.

İstanbul’da iki mekânı severim.

Beyoğlu tarafındaysam Hacı Abdullah, Üsküdar yakasındaysam Kanaat…

Zeytinyağlıları, kendine has ayva tatlısı ve diğer güzel yemekleriyle tavsiye edeceğim bir yer.

O yorgunluk üzerine biraz soluklanacağınız bir mekan.

Afiyet olsun efendim…

Beğendim 2 Muhteşem 1 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 8 6 0 2 7 18
2 İstanbul Başakşehir 8 4 3 1 8 15
3 Beşiktaş 8 4 3 1 5 15
4 Kasımpaşa 8 5 0 3 2 15
5 Trabzonspor 8 4 1 3 6 13
6 Antalyaspor 8 4 1 3 -3 13
7 Atiker Konyaspor 8 3 3 2 2 12
8 Yeni Malatyaspor 8 3 3 2 2 12
9 Göztepe 8 4 0 4 -1 12
10 Aytemiz Alanyaspor 8 4 0 4 -6 12
11 MKE Ankaragücü 8 3 1 4 -1 10
12 Demir Grup Sivasspor 8 2 3 3 -3 9
13 Kayserispor 8 2 3 3 -3 9
14 Bursaspor 8 1 5 2 -2 8
15 Fenerbahçe 8 2 2 4 -4 8
16 Çaykur Rizespor 8 1 4 3 0 7
17 Akhisarspor 8 1 2 5 -4 5
18 Erzurum BB 8 1 2 5 -5 5
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Korfez SK 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 29 9 4 16 -13 31
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık