FATİH'İN HASSASİYETİ...

Hazreti Peygamber Efendimizin kutlu müjdesine nail olan Fatih Sultan Mehmed Han hazretlerinin Ayasofya’ya verdiği kıymeti anlamamız ve idrak edebilmemiz için o tarihlerde Ayasofya camii için görevlendirdiği şahıslara ve bu şahısların vasıflarına bakmalıyız.

FATİH'İN HASSASİYETİ...

HABER ANALİZ/ YUNUS DANABAŞ

 

Diyanet Ayasofya için 2 imam 4 müezzin görevlendirilecekmiş.

Peki Ayasofya’da Osmanlı dönemine kaç kişi görev yapıyordu? Bu görevler nelerdi? Ve bunların vasfı neydi, hangi tarihe kadar bu görevlere devam ettiler?

Ebul Feth Fatih Sultan Mehmed Hanın İstanbul’u fethettikten sonra kılıç hakkı olarak kiliseden camiye çevirdiği ve ilk namazını eda ettiği Ayasofya’yı Kebir Cami, gerek sanat tarihi, gerek İslam tarihi, gerek savaş tarihi açısından İstanbul un fethi gibi önem arz eder.

Hazreti Peygamber Efendimizin kutlu müjdesine nail olan Fatih Sultan Mehmed Han hazretlerinin Ayasofya’ya verdiği kıymeti anlamamız ve idrak edebilmemiz için o tarihlerde Ayasofya camii için görevlendirdiği şahıslara ve bu şahısların vasıflarına bakmalıyız.

1 kişi Hatib (hutbe okuyan, hitab eden)

1 kişi İmam (Namaz kıldıran)

9 kişi huffaz ( Kuran-ı ezbere bilen, Hâfız)

20 Kişi "kari" (Kur’anı güzel okuyan)

20 Salih kişi (tehlil ve tesbihde bulunan)

6 Kişi Mü’ezzin,(Ezan okuyan, kâmet getiren)

1 Kişi Mu’arrif, (Târif edici,Anlatıcı, izahcı)

1 Kişi Mavakkit (Güneşe bakarak namaz vakitlerini bildiren kimse)

4 Kişi Kayyım; Padişah adına hukukî tasarrufta bulunmak üzere tayin edilen kimse)

3 kişi (kandillerin bakımı, yakılması ve söndürülmesi)

1 Kişi Noktacı; (Müfettiş)

Toplam 67 kişilik görevli kadrosu.

Ayasofya Camii ile Alakalı Vâkıfın Şartları ve Vakfın Vazileri hakkında şunlar yazmaktadır:

..Sonra Allah mülkünü Allah daim kılsın, Ayasofya Camii için şöyle şart koştular ki;

“Ayasofya Camii’ne, yukarıda zikri geçen vasıflarla muttasıf bir hatib tayin edilsin ki, Cuma günleri hatibliği yapsın ve Cuma namazı imamlığını ifa etsin. Bu hatibe günlük 15 akçe tahsis kılınmıştır.

Salih bir kişi imam olsun, her gün beş 5 vakit namazda insanlara imamlık yapsın. Bunun içinde günlük 15 akçe tahsis eylemiştir.

İmamın şer’an imamlar için aranan şart ve vasıflara sahip olması ve adı geçen camide Kur’an okuyan hâfızların reisliği göreveni de üstlensin. (reis’ül-huffâz)

Ve bu tasarrufu sebebiyle kendisine günlük altı akçe daha tahsis edilmiştir. Ancak bu tasarrufta bulunabilmesi için, ilm-i kırâatı bilmesi ve Kur’an hıfzında yüksek bir derecede bulunması şarttır.

Reisü’l-huffaz dışında Mushaf’a müracaat etmeden Kur’an kıraatını rahatlıkla yapabilen ve tecvid ilmine vâkıf olan dokuz aded hâfız olsun. Bunların her birisi için de günlük beş akçe tahsis kılınmıştır.

 

Salâhat ve dürüstlükle mevsuf yirmi nefer kurra da olsun ki, bunlar her öğle namazından sonra Ayasofya Camii’nde hazır bulunup, camide bulunan mushaflardan Allah’ın Kitabı’nda bulunan 30 cüz’den her biri bir cüz okusunlar.

Ayasofya Camii’nde yirmi salih kişi her öğle namazından sonra hazır bulunsun, tehlil ve tesbihde bulunarak sevabını vâkıfa-Allah, mülkünü daim etsin- ve onun büyük ecdadı ve kıymetli seleflerine, Allah Dar’üs-Selam olan Cennette derecelerini yükseltsin, bağışlasın.

Sâlih altı kişi de, her gün beş vakit namazda nöbetleşe olarak ezan okumak üzere mü’ezzin olarak bulunsun. Namaz vakitlerini bilen insanlardan olsunlar. Bunların her biri için günlük beş akçe tahsis kılınmıştır.

Bir kişi de mu’arrif olsun ki, emseli mu’arriflerin ifa edegeldikleri örf ve âdetleri yerine getirsin; namazın akabinde vâkıfa -Allah mülkünü daim kılsın, mü’min erkek ve kadınlara dua etsin. Bunun için de günlük altı akçe tahsis kılmıştır.

Namaz vakitlerini iyi bilen bir kişi de muvakkit olsun. Bunun için de günlük on akçe tahsis eylemiştir.

Dört kişi de Ayasofya Camii’nin kayyımları olsunlar, mescidin temizliği, kapıların zamanında ve vaktinde açılıp kilitlenmesi gibi hizmetleri aksatmadan devam ettirsinler. Bunların her biri için günlük dört akçe tahsis kılınmıştır.

Üç kişi de kandillerin bakımı, vaktinde ve zamanında bunların yakılması ve söndürülmesi gibi hizmetleri ifa etmek üzere görevli olsun. Bunlardan her biri için günlük beş akçe tahsis eylemiştir.

Bir kişi de noktacı olarak görevlilerin hallerini takip ve teftiş için görevli olsun. Kim hizmet günlerinde vazifesini terk ederse, görevini terk ettiği günün tahsisatını kesmesi için durumu mütevelliye haber versin.bu kişiye günlük iki akçe tahsis eylemiştir.

Vâkıf, Ayasofya Camii’nin hasırları için günlük dört akçe; Kandil yağları için günlük beş akçe; kandillerin bakımı ve temizliği için günlük iki akçe tahsis eylemiştir.”

Özetler ve başa dönersek, toplam 67 kişilik görevli kadrosu Ayasofya Camii kapatılıp müze statüsüne alınana kadar bu vakfiyede belirtilen şartlar dahilinde hizmetkârlık yapmışlardır.

Bir diğer dikkat çeken nokta da Hazret-i Fatih Vakfiyesinden, Dârüttâlim (Ayasofya’ya bitişik medrese) ile alâkalı şartlardır.

“Vâkıf şöyle şart koşmuştur ki, eğer yeterince yetim çocuk bulunursa bunların talimi ile meşgul ol; eğer yeterince yetim çocuk bulunamazsa Müslüman fakirlerin çocuklarına da Kur’an talim eyle..”

Vakfiyeden anlaşılacağı üzere, Ayasofya gerek Hazreti Fatihin, gerekse, işgal altında olmasına rağmen emrindeki bir avuç askeri tepesine Haç takmasınlar diye görevlendiren son padişah Merhum ve mazlum Sultan Vahideddin han için önemini hiç bir şekilde yitirmemiştir.

Bize düşen ecdadın en büyük ve kutsiyet derecesinde anlamlar yüklediği bu yüce mabede ilelebet sahip çıkmaktır.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık