ATATÜRK'ÜN GİZEMLİ İNGİLİZ DOSTU!

Mustafa Kemal'e Samsun vizesi veren gizemli İngiliz'in akıllara ziyan hikayesi. İngiliz Derviş kitabının yazarı Mehmet Hasan Bulut'tan...

ATATÜRK'ÜN GİZEMLİ İNGİLİZ DOSTU!

Aslında Genç Türklerin İngiliz dostu Aubrey Herbert, ne ölmüş, ne öldürülmüş, ne de kendini öldürmüştü. Sadece Yeşil Abalı’daki Sandy karakterine, yani bir dervişe dönüşmüştü. Şöhretten kurtulmak isteyen Lawrence gibi kimlik değiştirip hayatına John G. Bennett olarak devam etmişti. Yani, Mustafa Kemal’in İngilizlerin kontrolü altında ordu kurmayı teklif ettiği ve ona Samsun vizesini veren, İstanbul’da Meclis-i Mebûsân’ı basıp mebusların Ankara’ya gitmesini sağlayan ve 1921’deki Londra Konferansı’nda Türk Milliyetçileri ağırlayan İngiliz istihbaratçısı Yüzbaşı Bennett olarak.

Genç Türklere ait çeşitli hatıra ve raporlarda anlatıldığına göre Kaptan Benet, yani Yüzbaşı Bennett, İstanbul’a Mütareke imzalandıktan sonra, 1918’de gelmişti. Elinde kırbacı olan ve parlak çizmeler giyen, zevk ve safaya, içkiye ve kadınlara düşkün genç bir istihbarat subayıydı. Vaktinin çoğunu Büyükdere’deki gazinolarda geçiriyordu. Ofisi, Beyoğlu Amerikan Konsolosluğunun bitişiğindeki Kroker Oteli’ndeydi. Otelin mahzeninde Türklere işkenceler tatbîk ediyordu. Sultan Vahideddin ile sık sık görüşüyor ve İstanbul’da kurulacak hükûmetlerin kabine teşkiline müdahale ediyordu. İttihâtçıların Malta’ya sürülmesinde başrol oynamıştı. Türkçe’yi çok iyi konuşuyordu. Bazı zamanlar, Mustafa Kemal’in Pera Palas’ta görüştüğü ve Aubrey’in mensubu bulunduğu İngiliz Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin Türkiye şubesinin başında bulunan Rahip Frew ile çalışıyordu. Şahsî yatırımlar da yapıyordu, Musul ve Kerkük petrolleriyle alakadar olmuş ve 1921’in başında Çanakkale’de bir Linyit madeni ocağı satın almıştı. İstanbul Londra Konferansı’nda İstanbul Heyetine rehberlik etmişti.

İstanbul’a giriş ve çıkışlar, yani pasaportlar onun kontrolündeydi. 1919’da Anadolu’ya gitmesine izin verdiği Mustafa Kemal’e, İngilizlere karşı Milliyetçi mücadeleyi başlattığı halde hüsnü zannını yitirmemişti. Aralık 1920’de Mustafa Kemal’in yakın bir akrabasının kocası Ankara’ya gitmek için

kendisinden izin istediğinde Bennett bunu kabul etmişti. Bir kâğıda, “Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin taallûkatından [akrabasından] olduğunuza emin olarak sizi Mustafa Kemal Paşa Hazretleriyle mahremane mütalâat tesisini istimzaç etmek [gizlice görüşme kurulmasını soruşturmak] için bu vesikayı verdim” yazmış, fakat vesika bir hükûmet vazifelisinin eline geçince Mustafa Kemal, mecliste akrabasının kocasını casuslukla suçlayarak kendini temize çıkarmaya çalışmıştı.  Bennett, Osmanlı Hanedanı namına Lozan’a da katılmıştı. Bennett’ın tek İstanbul hatırası, burada çalışan diğer İngiliz subaylarla beraber çektirdiği bir fotoğraftı, fakat o da montajdı. Orijinal fotoğrafta yer alan subayın üstü siyah bir kalemle boyanmış ve yerine Bennett oturtulmuştu. Aubrey’in yeni kimliği ‘John Godolphin Bennett’ için doğum târihi olarak 8 Haziran 1897 seçilmişti, yani Hazret-i Muhammed’in vefat ettiği gün. Nerede doğduğu belli değildi, ta ki 1972’de Türkiye’ye tekrar geldiği zaman Özbekler Tekkesi’nde verdiği röportajda, babasının Türkiye’de Düyûn-u Umûmîye’de çalıştığını, kendisinin de Türkiye’de doğduğunu söyleyene dek. Bennett, 1962’de neşredilen ‘Witness’ (Şahit) adlı kitapta yeni hayatını kendi kaleminden anlatmaktadır. Otobiyografisinde elbette Aubrey olduğunu söylemiyordu ama bazı kısımlarında târihleri değiştirerek eski kimliğine göndermelerde bulunuyordu. Bennett kitapta, çocukluğunu atlayarak hayatını anlatmaya 1918 yılından îtibâren başlıyordu. Aubrey Cihan Harbi’nin başında Fransa’da nasıl atıyla giderken vurulduysa, Bennett da Fransa’da motosikletiyle giderken aynı şekilde vurulmuş ve yaralanmıştı. Harpten sonra İngiltere Hârbiye Nezâreti’nde ‘Tilki’ FitzMaurice ile görüştükten sonra oldukça hızlı bir şekilde mükemmel Türkçe öğrenmiş ve Oxford’tan burs kazanmasına rağmen 1919 başında Mütareke İstanbul’una istihbarat subayı olarak gönderilmişti. İstanbul’da Mustafa Kemal’e Samsun vizesini verdikten sonra Bennett, İngiliz İşgal ve Karadeniz Orduları Kumandanının şahsî istihbarat subayı olarak İzmir’e gitmişti. Burada Generale tercümanlık yapmak dışında Anadolu’dan gelen istihbarat raporlarını analiz etmekle meşgul olmuştu.

Ayrıca Milliyetçilerin gücünü ve dağılımını gösteren bir harita hazırlayıp Paris Sulh Konferansı’na göndermişti. İzmir’de gruptan ayrılıp Aydın’a ve Söke’ye gitmiş, burada dizanteriye yakalanıp hasta bir şekilde İzmir’e dönmüştü. Eylül 1919’da kendisine çalışması için Bakü ve İstanbul ofisleri olmak üzere iki tercih sunmuşlar, o da İstanbul’da askerî istihbaratı seçmişti. Böylece Galata’da Bankalar Caddesindeki Agopyan Hanında yeni ofisinde işe başlamıştı.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Akhisarspor 0 0 0 0 0 0
2 Aytemiz Alanyaspor 0 0 0 0 0 0
3 MKE Ankaragücü 0 0 0 0 0 0
4 Antalyaspor 0 0 0 0 0 0
5 Beşiktaş 0 0 0 0 0 0
6 Bursaspor 0 0 0 0 0 0
7 Erzurum BB 0 0 0 0 0 0
8 Fenerbahçe 0 0 0 0 0 0
9 Galatasaray 0 0 0 0 0 0
10 Göztepe 0 0 0 0 0 0
11 İstanbul Başakşehir 0 0 0 0 0 0
12 Kasımpaşa 0 0 0 0 0 0
13 Kayserispor 0 0 0 0 0 0
14 Atiker Konyaspor 0 0 0 0 0 0
15 Çaykur Rizespor 0 0 0 0 0 0
16 Demir Grup Sivasspor 0 0 0 0 0 0
17 Trabzonspor 0 0 0 0 0 0
18 Yeni Malatyaspor 0 0 0 0 0 0
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Kocaeli Birlik Spor 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 34 10 6 18 -16 36
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık