KARABAĞ: SAVAŞ TÜRKİYE- RUSYA ARASINDA!

Dağlık Karabağ’da, 1994 yılında Azerbaycan ve Ermeni güçler arasında sağlanan ateşkesten bu yana en büyük çatışmaların yaşanması, dünya kamuoyunda unutulmaya yüz tutmuş düşmanlıkları yeniden gündeme taşıdı.

KARABAĞ: SAVAŞ TÜRKİYE- RUSYA ARASINDA!

Gelinen son noktada Azerbaycan Savunma Bakanlığı savaşta tüm ağır silahları kullanma kararı aldı. 2-5 Nisan arasında yapılan mücadelede Ermeni kayıplarının 300 kişi olduğu tahmin ediliyor.

Moskova’nın, taraflara çatışmaları durdurmaları yönünde telkinde bulunan ilk ülke olması, Rusya’nın sorunu kendi çıkarları çerçevesinde nasıl ele aldığını gösteriyor. Bakü’nün “tek taraflı ateşkes” ilan etmiş olması, Azerbaycan’ın, Rusya’nın bu mesele bağlamındaki rolünün farkında olduğunu ve aslında Ermenistan ile değil, Rusya ile mücadele ettiğini bildiğini ortaya koyuyor. Ankara’nın, derhal Azerbaycan’a desteğini açıklaması da Rusya’ya verilmiş bir mesaj olarak okunabilir.

Dağlık Karabağ Meselesi, Azerbaycan ile Ermenistan arasında bir mesele olmaktan çoktan çıkmıştır. Sorun, Rusya Dış Politikası’nda Türkiye ve Batılı ülkelere karşı kullanılan bir koz ve Moskova’nın Güney Kafkasya’daki bölgesel etkinliğinin bir aracı olarak görülmelidir.

BU NOKTAYA NASIL GELİNDİ?

2015 yılından itibaren Dağlık Karabağ anlaşmazlığına bağlı olarak Ermenistan'ın işgal ettiği Azerbaycan topraklarında iki ülke askerleri arasında sık sık ateşkes ihlalleri yaşanır olmuştur. Azerbaycan son 10 yılda ekonomisinin de verdiği güvenle ordusunu hem güçlendirmiş hem de askeri teçhizat bakımından donatmıştır. Buna karşılık Ermenistan'da ise hem dış göç nedeniyle nüfus sorunları yaşanır olmuş hem de ordu yenilenememiştir. Azerbaycan'ın Ermenistan ile sıkı bir mücadeleye hazırlandığını düşündüğümüzde bu savaşın çıkması kaçınılmazdı. Hatta Azerbaycan, 2015 yılında Ermenistan ile savaş stratejisi kapsamında büyük bir tatbikat bile yapmıştır. İki devlet arasında çıkabilecek savaşın ilk hamlesinin Azerbaycan'dan geleceği düşünülüyorken ilk güçlü saldırıyı 1-2 Nisan 2016'da Ermenistan (sözde Dağlık Karabağ ordusu) yapmıştır. Ermenistan, Dağlık Karabağ bölgesinden Azerbaycan'a 100 top atışı ile ilk saldırıyı başlatmıştır. İlk saldırılara bağlı olarak 1 Azerbaycan helikopteri düşürülmüş ve 12 asker şehit edilmiştir. Azerbaycan ordusu ise sınıra doğru silah ve mühimmat takviyesi yaparak saldırılara sert cevap vermiştir. Azerbaycan ordusunun karşı taarruzunda Talış köyü etrafındaki tepe, Seysulan yerleşim birimi ve Lele Tepesi Ermeni güçlerinden alınmıştır. Ayrıca Ağdere, Terter, Ağdam, Hocavend ve Fuzuli bölgelerinde operasyonlar başlatılmıştır. Bu operasyonlar sonucunda Ermenilerin elinde bulunan 10'u aşkın stratejik önemi haiz köy, bölge ve nokta geri alınmıştır. Kurtarılan bölgeler içerisinde özellikle Horadiz bölgesindeki “Lele Tepe” askeri açıdan oldukça önemli bir mevkidir. Çünkü Birinci Karabağ savaşında bu tepenin işgalini eski Ermenistan Dışişleri Bakanı Serj Sarkisyan'ın özellikle istediği bilinmektedir. Bu tepe sayesinde Fuzuli, Hadrut, Martuni Azerbaycan ordusu tarafından kontrol edilebilecektir. Buralar ayrıca Hankendi'nin güney bağlantısıdır. Azerbaycan ordusu, Murovdağ'a doğru ilerlemeğe devam ederek Talış ve Akçakend yönünden Ermeni güçlerini çevrelemiştir. Bu başarılara bağlı olarak işgal altındaki Ağdere rayonunda yaşayan Ermeniler, Ermenistan'a doğru göçe başlamıştır. Azerbaycan ordusu Akdam'a doğru Ermeni sınır mevzilerini ele geçirmiştir.

TARİHÇE

Dağlık Karabağ, hukuken Azerbaycan sınırları içinde bulunan, ancak fiilen Ermenistan tarafından işgal edilmiş olan bir bölge. Burada yaşayan Azerbaycanlıların tamamı ya öldürülerek, ya da göçe zorlanarak yok edilmiş. Bu insanlık trajedisine 20 yıldır çare bulunamıyor.

Sovyetler Birliğinin dağılma süreci devam ederken Ermenistan ile Azerbaycan arasında patlak veren Dağlık Karabağ sorunu, 20 yıldır bir çözüme kavuşamamış bulunuyor. Bu yüzden de, evlerini, köylerini terk etmek zorunda kalmış olan binlerce insan, 20 yıldır çok zor koşullar içinde mülteci hayatı yaşıyor.

 

Dağlık Karabağ sorununun başlangıç tarihi 1988. Ama biz daha öncesine gidelim. 1748-1805 yılları arasında, burada Penah Ali Han tarafından kurulan Karabağ Hanlığı hüküm sürmekteydi. 1805’te, Ruslar Karabağ Hanlığını kontrol altına aldılar ve 1813’te de, Gülistan Anlaşmasıyla ilhak ettiler. 1822 yılında Karabağ Hanlığı ortadan kaldırıldı. 1783’te Knez Potyomkin, Çariçe II. Katerina’ya yazdığı mektupta: “Fırsat bulunca Karabağ’ı hemen Ermenilerin kontrolüne vermekten ve böylece Asya’da bir Hristiyan devlet kurmaktan“ bahsetmekteydi. 19. yüzyılda, bölgeye Anadolu’dan ve İran’dan Ermeni göçleri yaşandı. Dönemin Rus tarihçilerine göre, bu süreç boyunca, en az 1.000.000 Ermeni Kafkasya’ya göç ettirilmişti. 1832 yılı resmi nüfus sayımında Karabağ bölgesinin %64.4’ü Müslüman %34.8’i Ermeni olarak kayda geçmiştir. Çarlık Rusyasının diplomatı Griboyedov Ermeniler için çalışıyor ve “talihsiz Ermeni kardeşlerimin yoluna başımı koymaya her an hazırım” diyordu.

Yine de, Dağlık Karabağ hep Azerbaycan sınırları içinde kalmaya devam etti. 1918 yılında kurulan ilk Azerbaycan Cumhuriyeti’nin içinde de Dağlık Karabağ varlığını sürdürdü. Sovyet dönemi öncesinde Ermeniler Dağlık Karabağ’da azınlıkta iken, Sovyet döneminde de gerçekleştirdikleri sürekli göçlerle, 1988’de nüfusun yaklaşık yüzde 75’ini oluşturur hale geldiler.

 

O tarihte, Sovyetler Birliği içinde Azerbaycan’a bağlı özerk bir bölge olan Dağlık Karabağ’ın Ermeni çoğunluğundaki Parlamentosu, Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti ile birleşme kararı aldı. Ama, 1989 yılında, Kremlin, Dağlık Karabağ’ın bu kararını geri çevirip, bölgeyi yeniden Azerbaycan’a bağladı. Sovyetler Birliği’nin dağılmaya başladığı 1991 yılı sonunda, otorite boşluğunu fırsat bilen Ermeniler bu kez de Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını ilân ettiler. Bu durum, Dağlık Karabağ ve Ermenistan ile Azerbaycan arasında silahlı çatışmaların da fitilini ateşlemiş oldu.

 

Dağlık Karabağ, 8 Mayıs 1992’de Ermeniler tarafından işgal edildi. Burada öldürülen Azerilerin sayısı 20 000’i geçiyor. Aynı yıl, 18 Mayıs’ta, Dağlık Karabağ ile Ermenistan’ı ayıran Laçin bölgesi işgal edildi. Ermeni saldırıları 1993’te de devam etti ve Kelbajar, Agdam, Fuzuli, Jabrayil, Gubatlı ve Zangelan gibi, Dağlık Karabağı çevreleyen bölgeler de Ermenilerin eline geçti. Sonuçta, bir çok insan yaşamını yitirdi, binlerce aile yurdunu terk edip mülteci oldu, ve 1994 yılından bu yana Azerbaycan topraklarının yaklaşık yüzde 20’si Ermeni işgali altında bulunuyor.

Aslında Karabağ ile Dağlık Karabağ’ı birbirine karıştırmamak gerekiyor. Dağlık Karabağ, 18000 km2 yüzölçümüne sahip Karabağ’ın içinde yer alan 4392 km2’lik bir bölge. Halen işgal altında bulunan Azerbaycan toprakları, Dağlık Karabağ ile çevresindeki diğer arazileri kapsıyor.

Halen, 9 milyon nüfuslu Azerbaycan’da 1 milyondan fazla göçmen yaşıyor. Yani ülkedeki her 9 kişiden 1’i mülteci konumunda. Azerbaycan’da mültecilere “kaçkın” diyorlar. Ülkedeki kaçkınların sayısı toplam nüfusun yüzde 13’üne denk geliyor. Bu insanlar 20 yıldır tam bir insanlık dramı yaşıyorlar. İçlerinde, yaşlananlar, sakat olanlar, kimsesizler ve işsizler var. Göçmen olarak doğan çocukların sayısı da sürekli artıyor.

Göçmenlerin üçte biri Bakû ve Sumgayıt şehirlerinde yoğunlaşmış durumda. Genellikle devletin tahsis ettiği sosyal mekânlarda yaşıyorlar. Bu mekânların alt yapıları ise, sağlıklı bir yaşam sürdürmeye yetmiyor. Azerbaycan toplumunda yoksul kesimin en alt tabakasını oluşturan göçmenlerin en önemli gelir kaynağı devlet yardımlarından oluşuyor.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki savaş, 1994 yılında, Rusların arabuluculuğu ile imzalanan ateşkesle durduruldu. Ardından, “Minsk Grubu” gözetiminde görüşmelere başlandı ve iki tarafı da memnun edecek çözümler arandı. Çözüm için çok sayıda öneri yapılsa da, henüz somut bir sonuca ulaşılmış değil. Bugün de, sorunların yakın bir gelecekte çözüleceğini söylemek zor.

Dağlık Karabağ’da artık hiç Azerbaycanlı yaşamıyor. Savaşın neden olduğu toplam ölü sayısı 30 bin. Sadece, Ermenilerin 1992 yılında yaptığı Hocalı katliamında 613 kişi öldürülmüş, 487 kişi de sakat bırakılmış. Savaş nedeniyle Azerbaycan’ın uğradığı maddi zarar ise 22 milyar doları buluyor.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Akhisarspor 0 0 0 0 0 0
2 Aytemiz Alanyaspor 0 0 0 0 0 0
3 MKE Ankaragücü 0 0 0 0 0 0
4 Antalyaspor 0 0 0 0 0 0
5 Beşiktaş 0 0 0 0 0 0
6 Bursaspor 0 0 0 0 0 0
7 Erzurum BB 0 0 0 0 0 0
8 Fenerbahçe 0 0 0 0 0 0
9 Galatasaray 0 0 0 0 0 0
10 Göztepe 0 0 0 0 0 0
11 İstanbul Başakşehir 0 0 0 0 0 0
12 Kasımpaşa 0 0 0 0 0 0
13 Kayserispor 0 0 0 0 0 0
14 Atiker Konyaspor 0 0 0 0 0 0
15 Çaykur Rizespor 0 0 0 0 0 0
16 Demir Grup Sivasspor 0 0 0 0 0 0
17 Trabzonspor 0 0 0 0 0 0
18 Yeni Malatyaspor 0 0 0 0 0 0
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Kocaeli Birlik Spor 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 34 10 6 18 -16 36
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

Site en altı
yukarı çık